Archive for the ‘rolnictwo’ Category

Eksport

EksportNadzwyczaj mały udział eksportu w światowej produkcji środków spożycia występuje jeszcze dobitniej, jeśli się uwzględni fakt, że 70% eksportowanych artykułów żywnościowych importuje tylko kilka krajów europejskich. Do samej Anglii kieruje się 50% eksportu światowego, a w eksporcie mięsa nawet 75%. Również w Europie zachodniej mamy tylko 5 krajów, które z uwagi na wysoko rozwinięty w nich przemysł mogą sobie pozwolić na import ponad 30% potrzebnych środków żywności. Są to Anglia, Holandia, Belgia, Norwegia i Niemiecka Republika Federalna. Również w Niemczech Zachodnich zupełnie słusznie — z punktu widzenia społeczno-gospodarczego — dąży się do tego, aby na posiadanej powierzchni użytków rolnych — ulegających z roku na rok ograniczeniu na skutek rozprzestrzeniania się przemysłu, budowy dróg itp. — osiągnąć jak najwyższą produkcję artykułów rolniczych, jeśli tylko mogą one znaleźć zbyt we własnym kraju i jeśli można je wyprodukować przy wystarczającym dochodzie osób zatrudnionych w rolnictwie. Nadmierne uzależnienie zaopatrzenia w środki żywności od zagranicy stanowi poważne ryzyko zwłaszcza w okresach kryzysów i wojen, a więc wówczas, gdy import środków żywności staje się niemożliwy. Pod wpływem tego faktu od chwili wybuchu wojny Anglia, przy zastosowaniu bardzo poważnych subwencji państwowych, podniosła produkcję rolną o ponad 50%. Niemiecka Republika Federalna jest obecnie w stanie wyprodukować we własność kraju około 60% potrzebnych środków żywności.

Gospodarstwo naturalne

Gospodarstwo naturalneNa tym najniższym etapie rozwoju chłop widzi cel swojej pracy w zapewnieniu sobie warunków utrzymania poprzez wytwarzanie potrzebnych mu środków żywności oraz surowców niezbędnych do produkcji odzieży itp. Pracuje on w celu zaspokojenia wszystkich potrzeb rodziny oraz zapewnienia jej znośnego i skromnego życia. Produkcja odbywa się przy prawie całkowitym odizolowaniu od pozostałej gospodarki, przy czym sprzedaż produktów rolnych dla zdobycia pieniędzy jest bez znaczenia. Brak jest bodźców dla przekształcenia zarobków pieniężnych w cel pracy. Działalność chłopa nie ogranicza się jedynie do produkcji artykułów rolniczych, lecz obejmuje również ich rzemieślniczy przerób i przetwarzanie. Charakterystyczną cechą poglądu życiowego ludności chłopskiej w gospodarce naturalnej jest zadziwiający brak wymagań i wstrzemięźliwość. Słabe wyposażenie w środki pracy umożliwia jedynie niską wydajność pracy, ale obciążenie pracą nie jest wcale duże. Nie ma bowiem sensu pracować i produkować więcej, niż jest to niezbędne dla utrzymania rodziny. Z punktu widzenia nowoczesnego gospodarstwa kulturalnego wydaje się zupełnie niezrozumiałe zjawisko przeznaczania czasu na tego rodzaju nieproduktywne czynności, jak strzeżenia bydła i regularne wyjazdy wozami chłopskimi po złych drogach na targ odległy niejednokrotnie o wiele kilometrów, aby sprzedać drobne ilości produktów. Można to wytłumaczyć jedynie tym, że potencjał pracy rodziny chłopskiej jest niewykorzystany. Jak długo ogromna masa gospodarstw chłopskich nie przełamie tego prymitywnego poziomu gospodarki samozaopatrzeniowej, nie uda się osiągnąć wzrostu produkcji rolniczej nawet w drodze podniesienia cen.

Gospodarstwo nierentowne

Gospodarstwo nierentowneGospodarstwo nierentowne można prowadzić tylko tak długo, jak długo znajdą się wierzyciele gotowi udzielić kredytów na pokrycie strat. Niestety gospodarstwa chłopskie uzyskują obecnie kredyty niezwykle łatwo. Fakt ten wynika z wysokich, a przede wszystkim niezniszczalnych wartości kapitałowych, jakimi rozporządza rolnictwo, zwłaszcza w postaci ziemi, tym bardziej, że roczne zapotrzebowanie gotówkowe na potrzeby bieżącego procesu produkcyjnego w porównaniu z kapitałem zakładowym jest tu stosunkowo niskie. W ciągu ostatnich lat ceny ziemi w Niemczech osiągnęły tak wysoki poziom, że żadnemu chłopu nie udaje się zadłużyć do tego stopnia, aby kredyty te nie mogły być łatwo spłacone drogą sprzedaży gospodarstwa. Dlatego wierzyciele nie muszą obawiać się strat przy udzielaniu kredytów dla rolnictwa; kredyty te mogą ulec co najwyżej zamrożeniu i prowadzić w związku z tym do braku środków obrotowych u wierzycieli. Niestety korzystne zabezpieczenie wartości skłania wierzycieli przy udzielaniu kredytów dla rolnictwa najczęściej do zaniechania zbadania rentowności przedsiębiorstwa rolniczego. Jest to postępowanie, które byłoby nie do pomyślenia przy kredytowaniu przedsiębiorstw nierolniczych. W celu zabezpieczenia kredytu ogranicza się do stwierdzenia jedynie wartości majątku gospodarstwa rolniczego. Ta zbytnia łatwość uzyskania kredytów skłania niektórych chłopów do gospodarowania ze stratami przez szereg lat bez podejmowania poważniejszego wysiłku do usunięcia źródła strat i do zracjonalizowania swego gospodarstwa. Również w rolnictwie gospodarowanie bez zysku jest możliwe jedynie przez pewien czas. Gospodarka ze stałymi stratami przy ciągle narastającym zadłużeniu musi kiedyś doprowadzić do załamania albo w każdym razie do sprzedaży gospodarstwa, a tym samym do rezygnacji z jego prowadzenia.

Państwa przemysłowe część 2

W wysoko rozwiniętym państwie przemysłowym rolnictwo usiłuje dostosować produkcję możliwie jak najbardziej do wymagań rynku. Zatem od zdolności dostosowania produkcji rolniczej do ciągle zmieniającej się sytuacji rynkowej w wolnokonkurencyjnym systemie gospodarczym zależy żywotność rolnictwa. W rezultacie jednostka produkcyjna tym skuteczniej ma zapewnioną rentowność, im bardziej elastyczna jest ona w swej produkcji, tzn. im lepiej może wykorzystać koniunkturę wynikającą z wahań popytu, decydującego ostatecznie o kształtowaniu się cen (B a u e r-M engelberg). Inaczej mówiąc, przedsiębiorstwo będzie wykazywało tym większą stabilność ekonomiczną, im bardziej elastycznie potrafi kształtować swą produkcję towarową. Jednak produkcję rolniczą cechuje właśnie niezwykle niska elastyczność struktury produkcji oraz w wysokim stopniu wymykająca się spod wpływu człowieka wielkość podaży z uwagi na jej zależność od warunków przyrodniczych. Z drugiej strony tej nieelastycznej podaży towarzyszy nadzwyczaj sztywny popyt, wynikający ze stosunkowo słabego zapotrzebowania na produkty rolne. Zjawisko to występuje tym silniej, im wyższy jest ogólny poziom życia ludności i im pełniejsze jest pokrycie jej zapotrzebowania na żywność. Na tej podstawie powstało prawo E n g 1 a, z którego wynika, że w miarę wzrostu dochodu ludności zmienia się struktura jej wydatków głównie poprzez zmniejszenie się wydatków przeznaczonych na artykuły żywnościowe. Wzrost standardu życiowego ludności powoduje osłabienie elastyczności popytu w odniesieniu do ilości środków żywności, zwiększając równocześnie elastyczność popytu w odniesieniu do jej jakości. Po pokryciu zapotrzebowania kalorycznego ludność o wysokich dochodach chętnie płaci wyższe ceny za lepszą jakość artykułów żywnościowych lub nawet tylko za opakowanie bardziej odpowiadające jej wymaganiom.

  • Stosunki cieplne

    Najważniejszymi wyznacznikami stosunków cieplnych z punktu widzenia produkcji rolniczej są: suma ciepła, którą rośliny otrzymują w okresie wzrostu; długość okresu wegetacyjnego mająca znaczenie dla wzrostu roślin i przebiegu prac polowych; występowanie skrajnych temperatur oddziałujących szkodliwie na wzrost roślin. Stosunki cieplne, wpływając na sumę ciepła będącą do dyspozycji roślin w okresie wegetacji, decydują o przydatności uprawnej …
  • Wychów

    Im młodszy organizm, tym w większym stopniu poddaje się wpływom środowiska. Dlatego właściwie przeprowadzony wychów w znacznej mierze rzutuje nie tylko na wzrost i rozwój oraz zdrowie gąsiąt, ale także na produkcję gęsi dorosłych. Wychów gąsiąt może być naturalny lub sztuczny. Wodzicielka opiekuje się gąsiętami, chroni je przed niebezpieczeństwem i uczy poszukiwania pokarmu. Sztuczny wychów …
  • Stosunki wilgotnościowe

    Zróżnicowanie przeciętnych rocznych opadów nie jest na obszarze kuli ziemskiej mniejsze niż zróżnicowanie temperatur. Wahają się one od wielu .tysięcy milimetrów na wewnętrznych obszarach strefy tropikalnej, na wyżynach, na pobrzeżach mórz i oceanów poprzez 300—200 mm w pustynnych stepach aż do prawie kompletnego ich zaniku na pustyniach (gdzie opady deszczowe występują całkiem rzadko i nieregularnie). …
  • Trójpolówka

    Wszędzie tam, gdzie naturalne warunki lokalne umożliwiały w poważniejszym zakresie uprawę roli, trójpolówka jako system gospodarczy opanowywała organizację gospodarstw rolnych w sposób zdumiewająco jednorodny. O istocie średniowiecznego rolnictwa decydowało jednak nie tyle stosowanie prymitywnej monokultury zbożowej, ile przede wszystkim związany z tym ustrój łanowy. Nawiązując do tradycji starogermańskiej, dzielono pola — zależnie od warunków glebowych …
  • Elastyczność produkcji

    Elastyczność produkcji jest jednak różna w różnych gałęziach gospodarstwa. Jest ona najsłabsza w tak zwanych komplementarnych gałęziach gospodarstwa o najsilniej zaznaczonych powiązaniach wewnętrznych. Zdolność przestawiania się w tych gałęziach jest ograniczona głównie do zmiany form użytkowania danej gałęzi gospodarstwa, może to np. być przejście z produkcji mleka na opas w chowie bydła lub zmiana uprawianej …